Marcinelle 1956
Op 8 augustus 1956 vond in Marcinelle een vreselijke mijnramp plaats. 33 Vlaamse mijnwerkers kwamen om, waarvan 13 inwoners van Baal en Tremelo.
 | Deze mijnwerkers bleven in de mijnramp: Baal
Ferdinand Aerts
René Théophile De Winter
Albert August Goris
Joannes Franciscus Luyten
Jan Baptist Pardon
Frans Van der Auwermeulen
Alfons
Jozef Van Woinsel Tremelo
Frans Goris
Felix Oostens
Ludovicus Op de Beeck
Josephus
Theodoor Pelgrims |
Deze personen werden gered:
Baal: niemand
Tremelo: niemand
Rotselaar: Alfons Van de Plas
Begijnendijk: Karel Wuyts
Deze personen waren die bewuste dag niet aanwezig in de mijn:
Jules Liekens uit Grootlo-Schriek: hij was sinds de dag voordien in ziekteverlof
Jules Mattheus uit Baal: hij was in herstelverlof na een mijnongeval in dezelfde mijn, enkele weken voordien
Victor De Roover uit Begijnendijk
Florent Goris uit Betekom
Frans Wouters uit Betekom
In 2006, 50 jaar na de ramp, werden er een aantal herdenkingsinitiatieven georganiseerd.
tentoonstelling "De mijnwerkers uit het Hageland en de Zuiderkempen en de mijnramp van Marcinelle 8 augustus 1956"
Het Marcinelleweekend ging officieel van start met de opening van de tentoonstelling: "De mijnwerkers uit het Hageland en de Zuiderkempen en de mijnramp van Marcinelle 8 augustus 1956" in het stedelijk Museum van Aarschot.
De tentoonstelling besteedde ruim aandacht aan de 33 slachtoffers uit onze regio. De gemeenten Tremelo, Begijnendijk, Heist-op-den-Berg, Rotselaar en Aarschot werkten samen om gegevens op te zoeken. Familieleden van slachtoffers verzamelden allerlei herinneringen en krantenknipsels. Alle dagbladen uit die tijd beschreven de moeilijke en droevige situatie waarin de vrouwen en kinderen van de vermisten verkeerden.
Wij konden alvast deze beelden maken van tentoongestelde mijnwerkersmaterialen en foto's, gemaakt in de mijn:
Kompels in de mijnlift. Dagelijkse realiteit in de steenkoolmijn. |
De steenkool wordt met mijnwagentjes uit de schacht gehaald. Een schacht waar men een mijnwerkershelm door kreeg werd ruim genoeg geacht om een mijnwerker door te sturen. De maateenheid waarin de hoogte van de schachten gemeten werd, was een "paume" of handpalm. Zo werkte Albert Van Hoof uit de Moorsemsestraat in een mijnschacht van 6 handpalmen hoog toen hiij verongelukte in de mijnramp van Marcinelle... |
De mijnwerkers gebruikten deze lampen om zich naar hun werkplaats in de mijn te begeven. |
Een tentoongestelde foto van de lijkkisten met geborgen mijnwerkers |
Johannes Franciscus (Frans) Luyten uit Baal
slachtoffer van de mijnramp in Marcinelle |
De Tremelose Ludovicus Josephus Op de Beeck
slachtoffer van de mijnramp in Marcinell |
herdenkingsdag voor de gesneuvelde mijnwerkers op zondag 6 augustus 2006
De gemeenten Begijnendijk en Tremelo organiseerden op 6 augustus 2006 een herdenkingsdag voor de gesneuvelde mijnwerkers uit Baal, Tremelo, Betekom en Begijnendijk en hun nabestaanden.
De dag startte om 10.00 uur met een ingetogen academische zitting in het Lindenhof te Baal. Mevrouw Magda Van Eyken legde een emotionele getuigenis af.
Magda Van Eyken tijdens haar emotionele getuigenis |
De weduwen van de gesneuvelde mijnwerkers van Baal, Betekom, Begijnendijk en Tremelo |
Na het middagmaal volgde de eucharistieviering in de kerk van Betekom. Een delegatie uit Wallonië, waaronder zes ex-mijnwerkers, woonden de plechtigheid bij.
Pastoor Dieltjens tijdens de herdenkingseucharistieviering in de Betekomse Sint-Laurentiuskerk |
Voor het altaar lag een mijnwerkersuitrusting en in een fotokader waren de foto's van alle 33 omgekomen Vlaamse mijnwerkers samengebracht |
Bloemenhulde aan het herdenkingsmonument op de Betekomse begraafplaats en inhuldiging van het standbeeld "Stilte"
Alle aanwezigen gingen vervolgens te voet naar de begraafplaats van Betekom waar een bloemenhulde gebracht werd aan het herdenkingsmonument van de mijnramp in Marcinelle.
De ex-mijnwerkers uit Wallonië liepen voorop in de stoet naar de begraafplaats | 
De bloemenhulde vond plaats aan het herdenkingsmonument op de begraafplaats te Betekom |
De afvaardiging van de mijnwerkersverenigingen, Betekomse verenigingn en gemeentebesturen | 
Waalse ex-mijnwerkers brachten hulde aan hun in de mijnramp gesneuvelde werkmakkers |
Fanfare Sint-Lutgardis speelde ter afsluiting van de bloemenhulde "Amazing grace" | 
De 93-jarige weduwe Vermeulen onthulde het standbeeld Stilte van kunstenaar Roger De Haes. Het mijnwerkersstandbeeld bevindt zich in de Prof. Scharpélaan, recht tegenover de oude jongensschool te Betekom |
Getuigenis van vrouw en kind
Weduwe Luyten en dochter Marie-Jeanne uit de Remerstraat in Baal vertellen hoe zij het nieuws van de mijnramp vernamen op die rampzalige woensdag 6 augustus 1956.
Marie-Jeanne, zijn dochter, herinnert zich nog het ogenblik waarop ze het nieuws vernam van de ramp. "Ik was die morgen met de buurkinderen buiten toen een radio luider werd gedraaid in het huis waarvoor we net speelden. Door de open deur hoorde ik de radiostem die zegde dat in de mijn van Marcinelle brand was uitgebroken. Ik liep in paniek naar huis en riep naar mijn moeder: Moe, er is een ramp gebeurd in de mijn!"
Delphine gaat verder: "Ik geloofde haar eerst niet, maar zette dan toch ook de radio aan. Om de 20 minuten gaven ze het verschrikkelijke nieuws uit." Ik wist: "Als Frans hier uit geraakt, komt hij dadelijk naar huis; dan kunnen ze hem niet daar houden"
Maar 's anderendaags was Frans nog niet thuis.
"Er werd toen een autobus naar Marcinelle ingelegd voor de familieleden van de gesneuvelde en vermiste mijnwerkers. Er waren nog 5 neven van Frans in de mijnramp gebleven. We moesten de lichamen identificeren die naar boven waren gehaald en we verwachtten onze dode mannen te zien te krijgen. Maar in plaats daarvan hadden ze de kleding op de grond gelegd die ze van de lijken hadden gehaald. Het was aan de hand van de kleding dat we onze mannen moesten "identificeren"."
| 6 augustus 1956 staat in het geheugen van Delphine en Marie-Jeanne gegrift alsof het gisteren was. "Dat verdriet... dat draag je iedere dag met je mee" |
"Twee maal zijn we terug gereden naar Marcinelle. Maar Frans' kleding werd nooit teruggevonden. De woordvoerder van de mijn zei na ons tweede bezoek kortaf: "De mijn is onder water gelopen . Het enige wat je daar beneden nog terugvindt, is een stuk soepvlees" Vreselijke woorden en ieder detail van dat ogenblik staat nog zó scherp in mijn geheugen gegrift."
"Uiteindelijk is Frans op 16 februari 1957, zes maanden na de ramp, begraven in een gemeenschappelijk graf in Betekom. Ik ga vaak naar het kerkhof maar ik twijfel of Frans er wel echt begraven ligt. Soms vrees ik dat ze hem nooit hebben terug gevonden en dat we een lege kist hebben begraven."
"50 jaar is het nu geleden dat de ramp gebeurd is. Ik moest verder met en voor mijn twee kinderen. Maar het verdriet dat de ramp veroorzaakt heeft, neen, dat geraak ik nooit meer kwijt"
