Hemelwater (regenwaterput en infiltratie)

Het principe van een hemelwaterput of regenwaterput is eenvoudig. Het regenwater van het dak wordt opgevangen in de hemelwaterput. Het water dat naar de put geleid wordt, moet eerst worden gefilterd en een pomp verdeelt het water uit de regenwaterput via een tweede circuit in het huis. Dit water kan dan gebruikt worden voor het spoelen van het toilet, het sproeien van de tuin, het wassen van de auto enz.
Je kan het opgevangen en gefilterde hemelwater dan gebruiken om:

• toiletten door te spoelen
• kleren te wassen
• woning of auto schoon te maken
• tuin te sproeien

Voor andere toepassingen zoals drinken, persoonlijke hygiëne en de vaatwasmachine wordt het gebruik van regenwater afgeraden.

Bij nieuwbouw, herbouw en verbouwing is het afkoppelen van hemelwater en afvalwater verplicht. Maar waar moet je daarna met je hemelwater naartoe? In de wetgeving staat een duidelijke volgorde voor de behandeling van hemelwater:

Stap 1: hergebruik >> Stap 2: infiltratie op eigen terrein >> Stap 3: buffering op eigen terrein

Wanneer een hemelwaterput plaatsen?

Nieuwbouw

Bij elke nieuwbouw is de plaatsing van een hemelwaterput verplicht. De grootte van de hemelwaterput wordt bepaald volgens de afwaterende oppervlakte van het gebouw. De inhoud van de put wordt anders bepaald bij een woongelegenheid, een gebouw met meerdere woongelegenheden of een gebouw zonder woongelegenheden.

Herbouw

Bij herbouw is het plaatsen van een hemelwaterput altijd verplicht, tenzij in bepaalde gevallen als er al een hemelwaterput aanwezig is. Dit ongeacht de oppervlakte van de herbouw. Maar ook als er al een hemelwaterput aanwezig is, overweeg je best om een grotere nieuwe hemelwaterput te plaatsen of het volume uit te breiden met een bijkomende put. Het drinkwater is namelijk schaars en met een grotere hemelwaterput draag je een steentje bij aan een duurzaam waterbeleid.

Uitbreiding

Bij uitbreiding is het plaatsen van een hemelwaterput altijd verplicht, tenzij in bepaalde gevallen als er al een hemelwaterput aanwezig is. Dit ongeacht de oppervlakte van de uitbreiding. Voor uitbreidingen ben je niet altijd verplicht om de hele dakoppervlakte mee te nemen voor de bepaling van de grootte van de hemelwaterput. Maar ook hier geldt: denk niet te klein. Houd ook hier in gedachten dat het aan te raden is om voor elke kleine uitbreiding meteen een grote hemelwaterput te plaatsen.

Ingrijpende verbouwing

Bij een verbouwing is het plaatsen van een hemelwaterput enkel verplicht als er ook ingrijpende werken aan de afwatering van zowel het hemelwater- als het afvalwatersysteem gebeuren. Maar het is aan te raden om bij elke ingrijpende verbouwing een hemelwaterput te plaatsen. Net als bij herbouw en uitbreiding, is de plaatsing van een bijkomende put niet altijd verplicht als er al een hemelwaterput aanwezig is.

Groendaken

Een hemelwaterput is niet verplicht als er een volledig groendak aanwezig is.

Verharding en dakterrassen

De aanwezigheid van een hemelwaterput is niet verplicht bij de aanleg, heraanleg of renovatie van verhardingen en dakterrassen. Deze mogen rechtstreeks worden aangesloten op de infiltratievoorziening. De reden is dat het water van verhardingen en dakterrassen vaak vervuild is met zand en stof en dus problemen kan geven voor een correcte werking van de gebruiksinstallatie. Het is echter wel toegestaan, maar dan wordt best een goede filtering van het water voorzien voor het in de hemelwaterput komt.

Meer info: De gewestelijke hemelwaterverordening 2023 | Departement

Infiltratievoorziening verplicht?

Overtollig hemelwater in de grond laten sijpelen of een infiltratievoorziening is verplicht bij:

• nieuwbouw, renovatie of uitbreidingen vanaf 40 m²;
• de (her)aanleg of uitbreiding van ondoorlatende verharding vanaf 40 m²;
• de aanleg van een afwateringssysteem waarvan het water voordien natuurlijk wegvloeide.

Je hoeft geen infiltratievoorziening te plaatsen:

• als de kadastrale percelen die tot één eigendom behoren samen < 120 m2
• als achtertuin < 100 m2 en als minstens de helft van het dak een groendak is.

De overloop van de regenwaterput moet aangesloten worden op een infiltratie- of buffervoorziening, zoals verplicht volgens de ‘Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (GSV) Hemelwater’.