Vrijstellingen op de vergunningsplicht

Voor een aantal stedenbouwkundige handelingen heb je geen omgevingsvergunning nodig. Deze zijn opgenomen in het Vrijstellingsbesluit van de Vlaamse Regering. 

Welke werken vallen onder de vrijstellingen

• Werken aan gevels en daken, ook bij werken met een impact op de stabiliteit. Belangrijke voorwaarde is dat het volume en de energieprestatie van de woning niet mag wijzigen.  
  
  
• Plaatsen van dak- en gevelisolatie en de afwerking (bv. crepi of steenstrips), zolang het totale pakket (isolatie + afwerking) niet dikker is dan 26 centimeter en de rooilijn niet overschreden wordt. 

• Binnenverbouwingen (bv. keuken, badkamer, plaatsen van binnen isolatie, vervangen van een dragende muur door een dragende balk): je mag je hele interieur strippen en aanpassen, tenzij je de functie (bv. van een woning een winkel maken) of een aantal woongelegenheden wijzigt (bv. woning opsplitsen tot twee appartementen).  

• Zonnepanelen en zonneboilers, inclusief stekkerzonnepanelen op een balkonafsluiting of een gevel. Bij een gevel geldt de vrijstelling tot een oppervlakte van maximaal 4 m2 per gevel.  

• Warmtepomp of airco aan je voorgevel of op een plat dak. Je moet wel nog steeds een afstand van minstens twee meter tot de perceelsgrens respecteren, tenzij je de unit tegen een bestaande scheidingsmuur plaatst.
  
  
• Infiltratievoorziening (infiltratiebekken of wadi) tot 70 centimeter diep. 

Voorwaarden 

De bepalingen van het vrijstellingsbesluit zijn enkel van toepassing:

• bij vergunde woningen;
• bij hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte woningen;
• als de handelingen niet strijdig zijn met lokale plannen, zoals een RUP, BPA of verkavelingsvoorschriften, stedenbouwkundige verordeningen, of de voorwaarden van reeds verleende vergunningen; 
• als de constructies niet opgenomen zijn als beschermd erfgoed of op de vastgestelde inventaris van bouwkundig erfgoed.

Architect nodig of niet

Een vrijstelling van vergunning staat niet gelijk aan vrijstelling van de medewerking van een architect. Die verduidelijking is cruciaal, omdat het in de praktijk vaak gaat om ingrepen met impact op de stabiliteit van gebouwen en dus op de veiligheid van bewoners en omwonenden. 

Ook de 10-jarige aansprakelijkheid is gekoppeld aan de medewerking van de architect. Valt die weg? Dan ben je als bouwheer niet langer beschermd als de aannemer in gebreke blijft. Je draait dan zelf op voor alle kosten. Ook de EPB-plicht dreigt te vervagen als de link met de vergunning wordt doorbroken. Je riskeert veel geld uit te geven aan een verbouwing die achteraf niet aan de normen voldoet, simpelweg omdat er geen deskundige controle was.